UASA: Tahun Berapa, Format dan Gred

UASA ialah singkatan bagi Ujian Akhir Sesi Akademik, iaitu ujian sumatif yang dijalankan di sekolah pada hujung sesi akademik sebagai sebahagian daripada Pentaksiran Bilik Darjah. Mengikut panduan rasmi KPM, UASA melibatkan murid Tahun 4 hingga Tahun 6 di sekolah rendah dan murid Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3 di sekolah menengah. Murid Tahun 1, Tahun 2 dan Tahun 3 tidak menduduki UASA.

Satu perkara yang kerap disalahfahamkan: KPM menyatakan dengan jelas bahawa UASA bukan menggantikan UPSR atau PT3. UPSR dimansuhkan pada 2021 dan tiada peperiksaan awam baharu mengambil tempatnya di sekolah rendah.

Sejak sesi akademik 2024/2025, sekolah diberi autonomi penuh untuk menyediakan dan mentadbir UASA sendiri, jadi tiada kertas soalan atau jadual seragam di peringkat daerah, negeri mahupun kebangsaan. Keputusan dilaporkan dalam bentuk peratus dan gred A hingga F, bukan Tahap Penguasaan TP1 hingga TP6 yang digunakan untuk pelaporan PBD.

UASA untuk tahun berapa?

UASA melibatkan murid Tahun 4, Tahun 5 dan Tahun 6 di sekolah rendah, serta murid Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3 di sekolah menengah. Itu sahaja. Murid Tahun 1 hingga Tahun 3 tidak termasuk, begitu juga murid kelas peralihan.

Kekeliruan berlaku kerana istilah UASA digunakan secara longgar untuk mana-mana ujian akhir tahun. Anak Tahun 1 hingga Tahun 3 memang ditaksir, tetapi melalui PBD yang berjalan sepanjang tahun dan dilaporkan sebagai Tahap Penguasaan TP1 hingga TP6, bukan melalui UASA.

Adakah UASA menggantikan UPSR?

Tidak. Panduan rasmi KPM menyatakan bahawa ujian akhir sesi akademik bukan menggantikan Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR) dan Pentaksiran Tingkatan Tiga (PT3).

UPSR dimansuhkan mulai tahun 2021 berikutan keputusan Mesyuarat Jemaah Menteri pada 28 April 2021, dan PT3 menyusul selepas keputusan pada 2 Jun 2022. Tiada peperiksaan awam baharu diperkenalkan untuk menggantikan kedua-duanya di peringkat itu.

UASA ialah komponen PBD di dalam sekolah. Mengikut KPM, tujuannya adalah untuk menguji tahap kognitif murid, bukan untuk membandingkan pencapaian antara murid, sekolah, daerah atau negeri.

Bagaimana gred dan markah UASA dikira?

Skor direkod dalam bentuk peratus oleh guru mata pelajaran dalam Sistem Pengurusan Pentaksiran Bersepadu (SPPB) KPM, kemudian ditukar kepada gred.

Julat rasmi adalah seperti berikut: gred A untuk 82 hingga 100 peratus (Cemerlang), gred B untuk 66 hingga 81 (Kepujian), gred C untuk 50 hingga 65 (Baik), gred D untuk 35 hingga 49 (Memuaskan), gred E untuk 20 hingga 34 (Mencapai Tahap Minimum) dan gred F untuk 0 hingga 19 (Belum Mencapai Tahap Minimum).

Pelaporan UASA menggunakan peratus dan gred ini, bukan Tahap Penguasaan TP1 hingga TP6. TP kekal digunakan untuk pelaporan PBD yang berjalan sepanjang tahun, jadi ibu bapa boleh nampak kedua-duanya dalam laporan yang sama.

Bila UASA dijalankan?

Pada hujung sesi akademik, dikendalikan seperti peperiksaan pertengahan tahun atau peperiksaan akhir tahun di sekolah.

Tiada tarikh seragam. Mengikut KPM, jadual UASA disediakan mengikut takwim sekolah masing-masing dan tidak diselaraskan di peringkat negeri mahupun kebangsaan. Tarikh sebenar datang daripada sekolah anak anda, jadi rujuk surat atau takwim sekolah dan bukan tarikh yang dikongsi di media sosial.

Mata pelajaran apa yang diuji dalam UASA sekolah rendah?

Bagi murid Tahun 4 hingga Tahun 6, KPM menyediakan format instrumen dan Jadual Spesifikasi Ujian (JSU) piawai untuk tujuh mata pelajaran: Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik, Sains, Sejarah, Bahasa Cina (SJKC) dan Bahasa Tamil (SJKT). Untuk mata pelajaran lain, sekolah menyediakan format sendiri.

UASA melibatkan ujian bertulis sahaja. Tiada ujian mendengar atau bertutur, walaupun bagi mata pelajaran bahasa.

Setiap instrumen mesti mengandungi 50 peratus item Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT) — item yang meminta murid mengaplikasi, menganalisis, menilai dan mencipta, bukan sekadar mengingat. Itu sebabnya soalan UASA terasa lebih mencabar daripada latihan biasa.

Anak saya Tahun 1, 2 atau 3. Apa yang patut disediakan?

Anak anda tidak menduduki UASA, tetapi dia tetap ditaksir. PBD berjalan sepanjang tahun dan mengukur standard pembelajaran yang sama dalam DSKP, dan kebanyakan sekolah masih mengadakan ujian dalaman pada hujung tahun yang disediakan sendiri oleh guru.

Jadi persediaan yang berguna bukan menghafal format peperiksaan, tetapi latihan pendek yang konsisten mengikut DSKP. Kami sediakan contoh soalan percuma dengan jawapan dan penerangan untuk matematik Tahun 1, dan untuk anak yang lebih kecil, suku kata dan mengenal huruf.

Anak Tahun 1 hingga Tahun 3? Jom mula berlatih — Tetas pet pertama dan main dua set latihan penuh, percuma — tiada pendaftaran, tiada kad kredit.